WAT ALS SUÏCIDALE GEDACHTEN COPING ZIJN?

➸ De innerlijke reis van (onderdrukte) Pijn naar met alles kunnen Zijn

Wat als een suïcidale gedachte soms niet alleen het probleem is 〰️ maar óók een poging van je brein om met een ander probleem om te gaan?

Een gedachte die zo donker klinkt dat we hem onmiddellijk weg willen hebben.

❝Ik wil dood.❞

❝Ik wil verdwijnen.❞

❝Ik wil er niet meer zijn.❞

❝Ik wil dit niet meer voelen.❞

Suïcidale gedachten moeten serieus worden genomen. Ze kunnen levensgevaarlijk worden. Suïcidaliteit is complex en kent niet één oorzaak. Dit artikel is daarom nadrukkelijk geen verklaring voor iedere vorm van suïcidaliteit.

Maar naast de belangrijke vraag:

❝Ben je veilig?❞

bestaat er misschien nog een andere vraag:

➵ Wat probeert deze gedachte voor je te doen?

Want misschien is de suïcidale gedachte soms niet de bodem.

Misschien ligt er nog iets onder.

I. DE TRIGGER

Iets raakt een oude plek.

Soms begint het bij iets ogenschijnlijk kleins.

Je wordt afgewezen.

Iemand gaat bij je weg.

Je voelt je buitengesloten.

Je krijgt kritiek.

Je maakt een fout.

Je wordt niet gekozen.

Iemand reageert anders dan je had gehoopt.

Of er gebeurt iets waardoor je je plotseling weer klein, alleen, machteloos of ongewenst voelt.

De gebeurtenis vindt plaats in het heden.

Maar wat zij raakt, kan veel ouder zijn.

Je lichaam reageert.

Je zenuwstelsel reageert.

En razendsnel begint je mind betekenis te geven aan wat er gebeurt.

II. DE KERNOVERTUIGING

Een oude zin wordt weer actief.

❝Ik ben niet goed genoeg.❞

❝Ik ben te veel.❞

❝Ik ben niet belangrijk.❞

❝Ik ben een last.❞

❝Niemand wil mij werkelijk.❞

❝Er is iets mis met mij.❞

❝Ik mag er niet zijn.❞

Een kernovertuiging is geen gevoel.

Het is een overtuiging.

Een conclusie die ergens in je leven betekenis kan hebben gekregen en die door bepaalde situaties opnieuw geactiveerd kan worden.

En wanneer zo’n overtuiging geraakt wordt, voelt zij niet altijd als:

ik heb nu een gedachte.

Ze kan voelen als:

dit is de waarheid over mij.

Daarom is het zo verleidelijk om meteen met de gedachte in discussie te gaan.

❝Natuurlijk ben ik wel goed genoeg.❞

❝Ik moet positiever denken.❞

❝Ik weet rationeel dat dit niet waar is.❞

Maar misschien hoeven we niet onmiddellijk naar een betere gedachte.

Misschien kunnen we eerst vragen:

❝Wat gebeurt er in mij wanneer iets in mij gelooft dat dit waar is?❞

En dan komen we bij iets anders.

Niet bij de gedachte.

Maar bij de pijn die zij raakt.

III. DE KERNPIJN

Wat wordt er werkelijk geraakt?

Misschien schaamte.

Verdriet.

Angst.

Eenzaamheid.

Machteloosheid.

Gemis.

Afwijzing.

Een oud gevoel van niet welkom zijn.

Misschien trekt je keel dicht.

Misschien voel je druk op je borst.

Een steen in je buik.

Brandende ogen.

Trillen.

Een holte.

Een lichamelijke impuls om jezelf klein te maken.

Te verdwijnen.

Dát is de ervaring onder het verhaal.

En misschien is die ervaring soms zo intens dat alles in jou ervan weg wil.

Niet omdat er iets mis met je is.

Maar omdat mensen manieren ontwikkelen om zichzelf te beschermen tegen ervaringen die ooit te groot, te pijnlijk of te eenzaam waren om volledig te dragen.

Daar ontstaan onze copinglagen.

〰️

IV. DE COPINGLAGEN

Alles om niet te hoeven voelen.

Bij coping denken we vaak aan:

» drinken

» eten

» scrollen

» werken

» slapen

» onszelf voortdurend bezighouden

Maar coping kan veel subtieler zijn.

Piekeren kan coping zijn.

Analyseren kan coping zijn.

Alles willen begrijpen kan coping zijn.

Je kunt precies weten waar je patroon vandaan komt.

Je hechtingsstijl kennen.

Je jeugd analyseren.

Weten welke kernovertuiging actief is.

En ondertussen nog steeds niet werkelijk hebben toegestaan:

❝Dit doet mij pijn.❞

Begrijpen kan bevrijdend zijn.

Ik ben psycholoog. Ik hou van begrijpen.

Maar begrijpen en voelen zijn niet hetzelfde.

Soms weten we allang waarom iets pijn doet.

We hebben alleen nog nooit helemaal toegestaan dat het pijn mocht doen.

※

Zelfs positief denken kan coping worden.

❝Ik ben wél goed genoeg.❞

❝Alles komt goed.❞

❝Ik moet dankbaar zijn.❞

❝Ik moet me focussen op wat wél goed gaat.❞

Daar is niets inherent verkeerd aan.

Hoop kan dragen.

Dankbaarheid kan openen.

Een helpende gedachte kan werkelijk helpen.

Maar er is een verschil tussen:

perspectief toevoegen aan wat je voelt

en:

iets positiefs gebruiken zodat je niet hoeft te voelen wat je voelt.

Als:

❝Ik ben niet goed genoeg❞

onmiddellijk moet worden:

❝Ik ben wél goed genoeg!❞

dan ben ik nieuwsgierig naar de seconde daartussen.

➵ Wat hebben we overgeslagen?

Misschien zat dáár het verdriet.

Zelfs meditatie kan coping worden.

Je kunt twintig minuten doodstil op een meditatiekussen zitten en ondertussen proberen zo ver mogelijk bij jezelf vandaan te komen.

Als meditatie betekent:

❝Ik wil van mijn gedachten af.❞

❝Ik wil deze emotie niet meer voelen.❞

❝Ik moet rustig worden.❞

❝Ik wil mijn frequentie verhogen.❞

dan kan zelfs meditatie een nieuwe vorm krijgen van:

weg ermee.

En zelfs voelen kan zo coping worden:

❝Ik ga dit nu helemaal goed voelen, zodat het eindelijk verdwijnt.❞

Maar RELEASE betekent niet:

voel het zodat het weggaat.

Het betekent:

kan wat er is, iets meer ruimte krijgen?

V. DE NOODUITGANG

Wat als de suïcidale gedachte óók een poging is om aan de pijn te ontsnappen?

Soms lijken de gewone uitwegen niet meer genoeg.

En dan verschijnt er misschien een radicalere:

❝Ik wil weg.❞

❝Ik wil verdwijnen.❞

❝Ik wil dood.❞

Ook hier moeten we heel zorgvuldig blijven.

Niet iedere suïcidale gedachte heeft dezelfde betekenis. Suïcidaliteit kan samenhangen met veel verschillende psychologische, sociale, biologische en situationele factoren.

Maar soms kan de gedachte aan verdwijnen óók functioneren als een mentale nooduitgang voor iets wat ondraaglijk voelt.

Niet noodzakelijk:

❝Ik verlang naar de dood.❞

Maar misschien:

❝Ik weet niet hoe ik nog langer met deze pijn moet zijn.❞

Als ik er niet meer ben, hoef ik dit niet meer te voelen.

Als ik er niet meer ben, kan niemand mij meer afwijzen.

Als ik er niet meer ben, hoef ik niet meer te voelen dat ik tekortschiet.

Als ik er niet meer ben, stopt dit eindelijk.

➸ De psyche vindt geen uitgang uit de ervaring en stelt zich een uitgang uit het bestaan voor.

Dat maakt de gedachte niet minder serieus.

Maar misschien opent het een andere vraag:

❝Waar probeert deze gedachte mij vanaf te krijgen?❞

Niet om de suïcidale gedachte weg te analyseren.

Maar om te ontdekken wat er zo pijnlijk is dat verdwijnen als verlichting begint te voelen.

VI. DE NIEUWE WEG

Met de Naald van Bewustzijn™* terug naar wat geraakt werd.

De automatische beweging is vaak:

weg van de pijn.

De nieuwe beweging kan zijn:

voorzichtig terug naar wat geraakt werd.

Niet om erin te verdrinken.

Niet om jezelf te dwingen meer te voelen dan je kunt dragen.

Niet om eindeloos in je pijn te graven.

Maar om niet telkens precies datgene te verlaten wat in jou aandacht vraagt.

Hier komt de Naald van Bewustzijn™* binnen.

In plaats van met je aandacht mee te gaan in alle verhalen die rondom de pijn ontstaan, breng je haar heel precies terug naar de kern.

Misschien:

❝Ik ben niet goed genoeg.❞

En dan niet onmiddellijk:

Is dat waar?

Waar komt dit vandaan?

Hoe krijg ik deze overtuiging weg?

Wat moet ik anders denken?

Maar:

WATCH

Merk de gedachte op.

❝Mijn mind vertelt me nu het verhaal dat ik niet goed genoeg ben.❞

Dat is iets anders dan:

❝Ik bén niet goed genoeg.❞

FEEL

Ga vervolgens van de woorden naar de ervaring.

Wat gebeurt er in mijn lichaam wanneer deze overtuiging geraakt wordt?

Misschien druk.

Warmte.

Trillen.

Een brok.

Samentrekking.

Leegte.

Tranen.

STAY

En dan misschien wel het moeilijkste:

blijf even.

Niet eindeloos.

Niet voorbij je eigen draagkracht.

Maar in een veilige, doseerbare mate.

De Naald van Bewustzijn™ blijft bij die ene plek.

Niet:

❝Ik ben niet goed genoeg en daarom zal niemand ooit van me houden en blijf ik altijd alleen en…❞

Dat is het verhaal alweer.

Terug.

Wat voel ik nú?

Misschien schaamte.

Verdriet.

Eenzaamheid.

Angst.

❝Dit doet pijn.❞

En:

❝Ik hoef mezelf hier niet onmiddellijk te verlaten.❞

LISTEN

En pas daarna luisteren.

Wat leeft hier?

Wat heeft hier ruimte nodig?

Wat heb ik nodig?

Waar verlang ik naar?

〰️

Misschien is dát ook een vorm van vertrouwen.

Niet:

❝Ik vertrouw erop dat alles goedkomt.❞

Want dat weten we niet altijd.

Maar:

❝Ik hoef niet te weten wanneer deze pijn verdwijnt om mezelf er niet onmiddellijk in te verlaten.❞

Vertrouwen kan soms heel klein beginnen:

ik kan hier vijf seconden bij zijn.

En als het te veel wordt, mag ik weer naar buiten.

Naar mijn voeten.

De kamer.

Een stem.

Iemand die bij me is.

Misschien is wandelen even fijn.

Misschien wil ik iemand bellen.

En misschien kan ik later weer even terug.

Voelen is niet hetzelfde als verdrinken.

〰️ Je hoeft niet de hele oceaan in om te ontdekken dat er water is.

*De Naald van Bewustzijn™ is een ervaringsgerichte tool binnen The E-Motion Method™. In mijn sessies en de E-Motion E-Journey™ leer ik hoe je hiermee je aandacht terugbrengt van het verhaal rondom een ervaring naar wat er werkelijk in je leeft 〰️ zonder gedachten of gevoelens weg te hoeven maken en zonder ermee samen te vallen.

VII. RUIMTE MAKEN

Verwelkom wat je niet wilt voelen.

Misschien wil de schaamte ruimte krijgen.

Het verdriet.

De boosheid.

De angst.

De eenzaamheid.

De machteloosheid.

Misschien zelfs het deel dat roept:

❝Ik haat mezelf.❞

Of:

❝Ik haat iedereen.❞

Ook dat hoef je niet onmiddellijk positief te maken.

Je kunt nieuwsgierig worden:

➵ Wat gebeurt er in mij?

➵ Wat probeert dit te beschermen?

➵ Waar hoef ik misschien niet naartoe zolang ik mezelf of de wereld kan afwijzen?

En misschien zit daar verdriet.

Misschien schaamte.

Misschien woede die werkelijk ruimte nodig heeft.

Misschien een oude eenzaamheid.

Misschien iets heel anders.

We hoeven het antwoord niet vooraf te bepalen.

Dat is precies waarom we luisteren.

WATCH. FEEL. STAY. LISTEN.

Niet:

❝Hoe krijg ik dit weg?❞

Maar:

❝Kan dit hier even zijn?❞

Dat is RELEASE.

Niet loslaten als opdracht.

Niet jezelf bevrijden van iedere moeilijke emotie.

Maar:

ruimte maken zodat je niet langer alles in jezelf tot vijand hoeft te maken.

➸ IK ERVAAR ≠ IK BEN

Er is angst.

Er is schaamte.

Er is verdriet.

Er is een gedachte.

En jij bent hier, je ervan bewust.

VIII. ERKEN WAT ERONDER LIGT

Ook je behoeften en verlangens mogen bestaan.

En dan kan er iets verrassends gebeuren.

Onder pijn zit niet alleen méér pijn.

Soms zit daar iets ontzettend levends.

Een behoefte.

Een verlangen.

Onder:

❝Ik ben niet goed genoeg❞

kan leven:

❝Ik wil ertoe doen.❞

Onder:

❝Ik ben te veel❞:

❝Ik wil ruimte mogen innemen.❞

Onder:

❝Niemand wil mij❞:

❝Ik verlang naar verbinding.❞

Onder:

❝Ik ben een last❞:

❝Ik wil mogen ontvangen zonder mezelf daarvoor te veroordelen.❞

En onder:

❝Ik mag er niet zijn❞

misschien:

❝Ik wil welkom zijn.❞

❝Ik wil er mogen zijn.❞

Ook dat kan spannend zijn om toe te laten.

Want als je erkent dat je liefde wilt, erken je ook dat liefde belangrijk voor je is.

Als je erkent dat je verbinding nodig hebt, kan eenzaamheid voelbaar worden.

Als je erkent dat je gezien wilt worden, wordt misschien ook voelbaar hoeveel pijn het deed toen je je ongezien voelde.

Misschien verbannen we daarom soms samen met de pijn precies datgene waar de pijn ons naartoe wijst.

Onze behoefte.

Ons verlangen.

Onze levendigheid.

Dus:

Erken de behoefte.

Erken het verlangen.

❝Ik wil liefde.❞

❝Ik wil verbinding.❞

❝Ik wil veiligheid.❞

❝Ik wil rust.❞

❝Ik wil gezien worden.❞

❝Ik wil autonomie.❞

❝Ik wil ruimte innemen.❞

❝Ik wil ertoe doen.❞

❝Ik wil er mogen zijn.❞

Je hoeft het niet onmiddellijk op te lossen.

Je hoeft niet te weten wanneer of hoe het vervuld wordt.

Misschien is de eerste beweging alleen:

❝Ook dit mag in mij bestaan.❞

※

IX. VAN FRAGMENTATIE NAAR HEELHEID

Van pijn naar met alles kunnen zijn.

Misschien is dit uiteindelijk de diepere beweging.

Wanneer bepaalde delen van onze ervaring niet mogen bestaan, raken we innerlijk verdeeld.

Dit deel van mij mag er zijn.

Dat deel niet.

Mijn kracht wel.

Mijn behoefte niet.

Mijn liefde wel.

Mijn eenzaamheid niet.

Mijn zelfvertrouwen wel.

Mijn schaamte niet.

Mijn onafhankelijkheid wel.

Mijn verlangen naar anderen niet.

Mijn licht wel.

Mijn donker niet.

Maar heelheid betekent niet dat we uiteindelijk alleen de mooiste delen van onszelf overhouden.

Heelheid is:

steeds meer van jezelf kunnen ontmoeten zonder jezelf te verlaten.

Verdriet én vreugde.

Angst én vertrouwen.

Behoefte én autonomie.

Grenzen én verbinding.

Kwetsbaarheid én kracht.

Pijn én verlangen.

Licht én donker.

❝Heelheid is niet alleen het licht kunnen voelen. Heelheid is met alles kunnen zijn.❞

Niet minder voelen.

Meer van jezelf kunnen dragen.

Niet perfect worden.

Vollediger zijn.

𖤓

EN DAN: RISE

Want The E-Motion Method™ stopt niet bij leren voelen wat pijn doet.

Als we alleen maar naar pijn zouden blijven kijken, wordt innerlijk werk uiteindelijk óók een eindeloze fixatie op wat er mis is.

Na RELEASE en REMEMBER ontstaat daarom ruimte voor RISE.

Niet als ontsnapping aan de pijn.

Niet als:

❝Nu moet ik me weer goed voelen.❞

Maar als een nieuwe beweging van aandacht.

❝Waar verlang ik naar?❞

En:

❝Hoe zou het voelen als dat verlangen vervuld is?❞

Misschien verlang je naar liefde.

En voelt vervulde liefde voor jou als:

warmte.

verbinding.

vrijheid.

speelsheid.

veiligheid.

thuiskomen.

Je hoeft jezelf niet wijs te maken dat die externe liefde er al is als dat niet zo is.

Je hoeft ook niet te besluiten:

❝Ik geef mezelf liefde, dus ik heb niemand meer nodig.❞

Sommige behoeften zijn relationeel.

Mensen hebben andere mensen nodig.

De beweging is subtieler:

❝Kan ik iets van de gevoelskwaliteit waarnaar ik verlang nu al ontmoeten?❞

Misschien maar 5%.

Waar bestaat nu al een beetje verbinding?

Waar voel ik warmte?

Waar ervaar ik vrijheid?

Wat geeft me een klein gevoel van levendigheid?

Hoe zou ik vandaag bewegen als ik mezelf niet voortdurend hoefde te bewijzen?

Wat wil ik voeden?

Wat wil ik leven?

Dat is geen garantie dat de buitenwereld je geeft waarnaar je verlangt.

Het is ook geen magische controle over de toekomst.

Het is leren dat je innerlijke leven niet volledig hoeft te wachten totdat de omstandigheden perfect zijn.

Je kunt verdriet voelen over wat er niet is én iets voeden van wat je wilt leven.

Je kunt verlangen naar liefde én liefde ervaren.

Je kunt behoefte hebben aan verbinding én jezelf niet verlaten wanneer je alleen bent.

Je kunt bang zijn én een kleine beweging richting vertrouwen maken.

Niet in plaats van wat je voelt.

Ernaast.

𖤓

RELEASE ∞ REMEMBER ∞ RISE

RELEASE

Verwelkom wat je niet wilt voelen.

Niet om het weg te krijgen.

Maar zodat het niet langer verbannen hoeft te worden.

REMEMBER

Breng de Naald van Bewustzijn™ terug naar wat werkelijk geraakt werd.

Herken de kernovertuiging.

Voel de kernpijn zonder de overtuiging tot waarheid te maken.

Erken je behoefte.

Erken je verlangen.

En herinner je:

een gedachte, emotie of oude overtuiging kan in jou verschijnen zonder dat zij het geheel van jou is.

RISE

Vraag:

❝Waar verlang ik naar?❞

❝Hoe zou het voelen als dat verlangen vervuld is?❞

❝Wat van die kwaliteit kan ik nu al werkelijk ontmoeten, voeden en leven?❞

Niet om je pijn te vervangen door positiviteit.

Maar om naast alles wat pijn doet óók weer ruimte te maken voor wat in jou wil leven.

〰️

Misschien is de andere uitweg uiteindelijk niet:

weg van jezelf.

Maar steeds opnieuw ontdekken:

hier ben ik.

Met mijn verdriet.

Met mijn schaamte.

Met mijn angst.

Met mijn boosheid.

Met mijn behoefte.

Met mijn verlangen.

Met mijn licht.

Met mijn donker.

Ik hoef niets in mij meer tot vijand te maken om mezelf te mogen zijn.

❝Van pijn naar met alles kunnen zijn.

Van fragmentatie naar heelheid.❞

𖤓

Suïcidale gedachten zijn complex en kunnen verschillende oorzaken en functies hebben. Dit artikel beschrijft één mogelijke psychologische dynamiek en is geen verklaring voor alle suïcidaliteit of vervanging voor professionele hulp. Als je bang bent dat je jezelf iets aandoet of niet veilig kunt blijven, is diep naar binnen gaan of zelfstandig bij kernpijn blijven niet de eerste stap. Zorg dat je niet alleen blijft en zoek direct menselijke en professionele ondersteuning via iemand die je vertrouwt, je behandelaar, huisarts/crisisdienst of een suïcidepreventiedienst. Bij onmiddellijk gevaar: schakel de lokale hulpdiensten in.