Als je niet voelt wat je voelt » Over ❝Alexithymie❞, en het terugvinden van je Innerlijke Gevoelswereld
- Willemijn Heins

- 22 apr
- 9 minuten om te lezen

Je weet dat er iets in je speelt.
Maar als iemand vraagt:
❝Wat voel je?❞
…valt het stil.
Je hoofd gaat aan.
Je zoekt naar een antwoord.
Je analyseert.
Maar een echt gevoel?
Een duidelijke emotie?
Die komt niet.
Of pas veel later.
Of alleen als spanning in je lichaam.
Of helemaal niet.
En ergens knaagt het:
❝Waarom voel ik zo weinig?❞
❝Of… voel ik wel, maar kan ik er gewoon niet bij?❞
Soms helpt het om woorden te hebben voor wat je ervaart.
Voor sommige mensen is het woord alexithymie zo’n moment van herkenning:
❝Eindelijk een naam voor iets wat ik al zo lang ervaar…❞
Maar dit is belangrijk om te blijven zien:
Het is geen label dat jou definieert.
Het is een ingang.
Een manier om te begrijpen
waar je het contact met jezelf een beetje bent kwijtgeraakt.
➸ Je voelt wel >> maar je hebt het afgeleerd om het te merken
Veel mensen zeggen:
❝Ik voel niet zoveel❞
❝Ik weet niet wat ik voel❞
Maar dat betekent meestal niet dat er niets is.
Het betekent:
❝Er is veel… maar het is niet meer toegankelijk❞
Je voelt bijvoorbeeld:
» spanning in je lichaam
» onrust
» druk op je borst
» vermoeidheid
» een soort vlakheid
Alleen… je herkent het niet als emotie.
❝Je voelt wel. Je hebt alleen nooit geleerd hoe je moet luisteren.❞
➸ Wat er echt gebeurt
In plaats van voelen, gebeurt er iets anders:
» analyseren
» verklaren
» begrijpen
» rationaliseren
Je hoofd neemt het over.
Niet omdat je dat wilt.
Maar omdat het ooit veiliger was.
➸ Waarom je bent gaan afsluiten
Dit ontstaat niet zomaar.
Vaak is dit een intelligente aanpassing van je systeem.
Vanuit de Emotieleer van het Emotie Expertise Centrum van Vera Helleman zie je vaak deze lagen:
1. Het was ooit te pijnlijk (dissociatie)
Soms was voelen simpelweg te veel.
Dus je systeem deed iets slims:
afstand creëren.
❝Niet voelen = veilig blijven❞
2. Je voelt wel… maar duwt het meteen weg
Een emotie komt open wordt direct overschreven.
Met denken.
Met doorgaan.
Met afleiding.
Omdat daaronder vaak pijn zit.
En daar wil je niet heen.
Terwijl:
❝Temidden van die pijn zit juist de poort naar rust❞
3. Je voelt bepaalde emoties gewoon niet meer
Als je hebt geleerd:
❝Boosheid mag niet❞
❝Verdriet is zwak❞
Dan stopt je systeem met registreren.
Die hele gevoelslaag lijkt te verdwijnen.
Niet echt.
Maar wel voor jouw bewustzijn.
4. Je hebt geleerd om niet te voelen
Niet zeuren.
Sterk zijn.
Doorgaan.
Dan verschuift je aandacht.
Van voelen → naar functioneren.
5. Je kijkt op de verkeerde plek
Je zoekt gevoel in je hoofd.
Terwijl het in je lichaam zit.
❝Voelen is geen vaardigheid die je mist. Het is een richting van aandacht.❞
➸ Het vergeten stuk: je voelt wel, maar je kunt het niet uiten
Dit is waar veel mensen zich diep in herkennen.
Je voelt iets…maar je kunt het niet verwoorden.
Of niet op het moment zelf.
Dus wat gebeurt er?
» je wordt stil
» je trekt je terug
» je reageert kortaf
» of je gaat analyseren
Niet omdat je afstandelijk bent.
Maar omdat de brug ontbreekt tussen:
voelen 〰️ begrijpen 〰️ uiten
➸ De emotie is er al. Alleen de taal nog niet
➸ Waarom dit in relaties zo zichtbaar wordt
In je eentje kun je dit nog ontwijken.
Maar in relaties niet.
Daar wordt het voelbaar.
De ander ervaart:
» afstand
» onduidelijkheid
» geslotenheid
En zegt misschien:
❝Je deelt nooit wat❞
❝Ik weet niet wat er in je omgaat❞
Terwijl jij denkt:
❝Ik wil wel… maar ik kan er niet bij❞
of ❝Ik weet het gewoon niet❞
➸ Er is geen gebrek aan gevoel. Alleen nog geen toegang tot expressie
➸ Het misverstand: je moet meer je best doen om te voelen
Dat werkt niet.
Voelen komt niet door harder proberen.
Het komt door:
❝veiligheid❞
Je systeem moet weer leren:
❝Het is oké om te voelen❞
➸ De weg terug is zacht
Niet forceren.
Maar uitnodigen.
➸ De beweging: van voelen naar delen
Niet in één keer.
Maar stap voor stap:
1. Voelen (lichaam)
❝Wat merk ik op in mijn lichaam?❞
» spanning
» druk
» onrust
» rust
» warmte
» kou
» verkramping
» verruiming
» spanning
» ontspanning
2. Verwoorden (zonder perfectie)
Je hoeft het niet precies te weten.
» ❝Ik weet niet precies wat ik voel, maar…❞
» ❝Er zit iets van spanning…❞
» ❝Ik kan er nog niet helemaal bij…❞
3. Delen (terwijl je nog voelt)
Je hoeft niet eerst duidelijk te zijn.
» ❝Ik merk dat ik nog aan het zoeken ben❞
» ❝Het is nog niet helder, maar ik wil het wel delen❞
» ❝Geef me even tijd om erbij te komen❞
➸ Echte verbinding ontstaat niet door perfecte woorden, maar door eerlijke aanwezigheid
➸ Wat helpt (praktisch en simpel)
Begin in je lichaam
Als je merkt dat je in je hoofd zit en het contact kwijt bent:
Breng je aandacht terug naar je lichaam.
Niet door te zoeken naar een emotie,maar door simpelweg waar te nemen.
Bijvoorbeeld:
» voel je voeten op de grond
» merk je ademhaling op
» voel waar er spanning zit in je lichaam
Laat het er zijn
Blijf vervolgens even bij wat je opmerkt.
Zonder het te willen veranderen.
❝Kan dit er even zijn, precies zoals het is?❞
Zelfs als het is:
» spanning
» leegte
» onrust
Vertraag het denken
Merk ook op wanneer je hoofd het weer overneemt.
In plaats van daarin mee te gaan, kun je vertragen met:
❝Wat wordt mijn volgende gedachte?❞
Vaak ontstaat er dan een kleine pauze.
En in die pauze…zak je vanzelf iets meer terug in je lichaam.
Werk met kleine signalen
Begin klein.
Je hoeft niet meteen diepe emoties te voelen.
Juist het opmerken van:» subtiele spanning» een lichte druk» een kleine verandering
is al de ingang.
➸Voelen begint niet groots. Het begint met opmerken.
➸ Tot slot
Je bent niet iemand die niet voelt.
Je bent iemand die heeft geleerdom niet te veel te voelen.
En dat kun je ook weer afleren.
Stap voor stap.
❝Je hoeft jezelf niet te fixen. Je hoeft alleen weer te leren luisteren.❞
Naar je lichaam.
Naar je gevoel.
Naar wat er al die tijd al was.
En langzaam…
komt je binnenwereld weer tot leven
🤍
Heb je hier support bij nodig? Wil je samen oefenenen met voelen, neem gerust contact op voor een sessie of plan zelf 1 in.
Stralende groet,
Willemijn
➸ Je voelt wel
Maar je hebt het afgeleerd om het te merken❞
Sommige mensen zeggen:
❝Ik voel niet zoveel❞
❝Ik weet niet wat ik voel❞
Dit wordt vaak benoemd als➝ alexithymie
Maar dat betekent niet dat er niets is.
Het betekent meestal:
Er is veel… maar het is niet meer toegankelijk
➸ Wat er echt gebeurt
In plaats van voelen, gebeurt er iets anders:
» analyseren
» verklaren
» begrijpen
» rationaliseren
Je hoofd neemt het over.
Niet omdat je dat wilt.
Maar omdat het ooit veiliger was.
➸ Waarom je bent gaan afsluiten
Vaak is dit ontstaan doordat:
» emoties te intens waren
» er geen ruimte was om te voelen
» je jezelf moest aanpassen
» voelen overweldigend werd
En dus leerde je:
❝Voelen = onveilig❞
❝Denken = controle❞
En zo raak je langzaam los van je lichaam.
➸ Hoe dit doorwerkt in relaties
Dit zie je vaak terug als:
» niet goed weten wat je nodig hebt
» moeite met verbinding voelen
» afstand ervaren, zelfs als iemand dichtbij is
» snel in je hoofd schieten
Niet omdat je niet wilt voelen.
Maar omdat je systeem het niet meer gewend is.
➸ Het misverstand: je moet meer je best doen om te voelen
Dat werkt niet.
Voelen komt niet door harder proberen.
Het komt door:
❝veiligheid❞
Je systeem moet weer leren:
❝Het is oké om te voelen❞
➸ De weg terug is zacht
Niet forceren.
Maar uitnodigen.
Begin klein:
» wat voel ik in mijn lichaam?
» is er spanning of ontspanning?
» warm of koud?
» open of gesloten?
Geen grote emoties nodig.
Alleen… bewustzijn.
➸ Van denken naar ervaren
In plaats van:
❝Wat voel ik?❞ (en dan denken)
Ga naar:
❝Wat merk ik op in mijn lichaam?❞
Dat is de ingang.
➸ Waarom dit alles verandert
Op het moment dat je weer gaat voelen:
» komt er meer verbinding
» wordt contact echter
» snap je jezelf beter
» wordt loslaten mogelijk
Want je kunt alleen loslaten wat je voelt.
➸ De geruststelling
Je bent niet iemand die niet voelt.
❝Je bent iemand die heeft geleerd om niet te ver te voelen❞
En dat kun je weer afleren.
Stap voor stap.
Zacht.
➸ Tot slot
Je hoeft jezelf niet te fixen.
Je hoeft alleen weer te leren luisteren.
Naar je lichaam.
Naar je gevoel.
Naar wat er al die tijd al was.
En langzaam…
komt je binnenwereld weer tot leven
🤍
Je weet dat er iets in je speelt.
Maar als iemand vraagt:
❝Wat voel je?❞
…valt het stil.
Je hoofd gaat aan.
Je zoekt naar een antwoord.
Je analyseert.
Maar een echt gevoel?
Een duidelijke emotie?
Die komt niet.
Of pas veel later.
Of alleen als spanning in je lichaam.
Of helemaal niet.
En ergens knaagt het:
❝Waarom voel ik zo weinig?❞
❝Of… voel ik wel, maar kan ik er gewoon niet bij?❞
Wat hier vaak speelt, wordt soms alexithymie genoemd.
Maar belangrijker dan dat woord is dit:
❝Er is niets mis met jou. Je bent alleen het contact met je binnenwereld een beetje kwijtgeraakt.❞
Niet omdat je dat wilde.
Maar omdat je systeem ooit heeft geleerd:
Tot hier is het veilig. Verder niet.
Je voelt meer dan je denkt
Veel mensen denken:
❝Ik voel niks❞
Maar als je eerlijk kijkt, klopt dat niet.
Je voelt:» spanning in je lichaam» onrust» druk op je borst» vermoeidheid» een soort vlakheid
Alleen… je herkent het niet als emotie.
❝Je voelt wel. Je hebt alleen nooit geleerd hoe je moet luisteren.❞
Waarom je het contact bent kwijtgeraakt
Niet omdat er iets mis is.
Maar omdat je systeem zich heeft aangepast.
Vanuit het werk van het Emotie Expertise Centrum van Vera Helleman zie je vaak deze lagen:
1. Het was ooit te pijnlijk (dissociatie)
Soms was voelen simpelweg te veel.
Dus je systeem deed iets slims:afstand creëren.
Niet voelen = veilig blijven.
2. Je voelt wel… maar duwt het meteen weg
Een emotie komt open wordt direct overschreven.
Met denken.Met doorgaan.Met afleiding.
Omdat daaronder vaak pijn zit.
En daar wil je niet heen.
Terwijl:
❝Juist in die laag zit de rust waar je naar zoekt.❞
3. Je voelt bepaalde emoties gewoon niet meer
Als je ooit hebt geleerd:❝Boosheid mag niet❞❝Verdriet is zwak❞
Dan stopt je systeem met registreren.
Die frequentie verdwijnt uit je bewustzijn.
Niet echt.Maar voor jou wel.
4. Je hebt geleerd om niet te voelen
Niet zeuren.Sterk zijn.Doorgaan.
Dan verschuift je aandacht.
Van voelen → naar functioneren.
5. Je kijkt op de verkeerde plek
Je zoekt gevoel in je hoofd.
Terwijl het in je lichaam zit.
❝Voelen is geen vaardigheid die je mist. Het is een richting van aandacht.❞
Het vergeten stuk: je voelt wel, maar je kunt het niet uiten
Dit is waar veel mensen zich in herkennen.
Je voelt iets…maar je kunt het niet verwoorden.
Of niet op het moment zelf.
Dus wat gebeurt er?
» je wordt stil» je trekt je terug» je reageert kortaf» of je gaat analyseren
Niet omdat je afstandelijk bent.
Maar omdat de brug ontbreekt tussen:voelen 〰️ begrijpen 〰️ uiten
❝De emotie is er al. Alleen de taal nog niet.❞
Waarom dit in relaties zo zichtbaar wordt
In je eentje kun je dit nog ontwijken.
Maar in relaties niet.
Daar wordt het voelbaar:
De ander ervaart:» afstand» onduidelijkheid» geslotenheid
En zegt misschien:❝Je deelt nooit wat❞❝Ik weet niet wat er in je omgaat❞
Terwijl jij denkt:❝Ik wil wel… maar ik kan er niet bij❞
Of:❝Ik weet het gewoon niet❞
❝Er is geen gebrek aan gevoel. Alleen nog geen toegang tot expressie.❞
De echte beweging: van voelen naar delen
Niet in één stap.
Maar zo:
1. Voelen (lichaam)
❝Wat merk ik op?❞
» spanning» druk» beweging» rust
2. Verwoorden (zonder perfectie)
Je hoeft het niet zeker te weten.
» ❝Ik weet niet precies wat ik voel, maar…❞» ❝Er zit iets van spanning…❞» ❝Ik kan er nog niet helemaal bij…❞
3. Delen (terwijl je nog voelt)
Je hoeft niet eerst duidelijk te zijn.
» ❝Ik merk dat ik nog aan het zoeken ben❞» ❝Het is nog niet helder, maar ik wil het wel delen❞» ❝Geef me even tijd om erbij te komen❞
❝Echte verbinding ontstaat niet door perfecte woorden, maar door eerlijke aanwezigheid.❞
Wat helpt (praktisch en simpel)
Begin in je lichaam
Niet denken. Waarnemen.
Laat het er zijn
❝Kan dit er even zijn?❞
Stop het denken niet — vertraag het
❝Wat wordt mijn volgende gedachte?❞
Werk met kleine signalen
Niet meteen diep. Eerst dichtbij.
Tot slot
Je bent niet iemand die niet voelt.
Je bent iemand die heeft geleerd omniet te ver te voelen.
En dat kun je ook weer afleren.
Stap voor stap.
❝Je hoeft jezelf niet te fixen.Je hoeft alleen weer te leren luisteren.❞
Als je wil, kan ik nu nog een versie maken die nóg meer “Beyond Labels” framed (bijv. zonder het woord alexithymie überhaupt te gebruiken).





Opmerkingen